Fyrirtaekin

Fyrirtækin í Auðlindagarðinum

Fyrirtæki Auðlindagarðsins eru um margt einstök en bera mörg sameiginleg einkenni. Flest fyrirtækin hófu starfsemi sína sem hátæknisprotafyrirtæki. Starfsemi þeirra grundvallast á vísindum, öflugu þróunarstarfi, háu menntunarstigi starfsfólks með tekjur í samræmi við menntun og hæfni, uppfinningum og stöðugri þróun nýrra afurða. Möguleikar Auðlindagarðsins á Suðurnesjum til vaxtar og enn frekari nýsköpunar eru miklir og hvergi á þrotum.

Tvö fyrirtæki Auðlindagarðsins, ORF Líftækni og Carbon Recycling, voru tilnefnd til Þekkingarverðlauna FVH árið 2015. Bláa Lónið hlaut þessi sömu verðlaun árið 2012. Forsendur verðlaunanna 2015 voru verðmætasköpun með óhefðbundinni nýtingu auðlinda, sem lýsir vel starfsemi Auðlindagarðsfyrirtækjanna.

Auðlindagarðurinn hefur lagt grunn að fjölbreyttum vistvænum iðnaði sem er í stöðugri þróun. Helstu afurðir og starfsemi Auðlindagarðsfyrirtækjanna eru: hótelrekstur, fiskþurrkun, framleiðsla afurða úr fiskslógi, eldi hlýsjávarflatfisks, hefðbundin og heilsutengd ferðaþjónusta, náttúruleg meðferð húðsjúkra, ræktun þörunga, vistvænar snyrtivörur með virk efni úr náttúru svæðisins, metanól úr jarðhitagasi, heitt og kalt grunnvatn, gufa, jarðhitavökvi, volgur hreinn sjór o.fl. Fyrirtæki Auðlindagarðsins í grennd jarðvarmaveranna mynda heild sem er virkur vettvangur vísindarannsókna, uppfinninga og þróunar nýrra afurða sem fer að stærstum hluta til útflutnings.

Kristín Vala Matthíasdóttir

Framkvæmdastjóri Auðlindagarðs HS Orku
HSorka2013.jpg

HS Orka

Stofnað: 1974
Fjöldi starfsmanna: 60

Hitaveita Suðurnesja varð hlutafélag fyrst íslenskra orkufyrirtækja árið 2000. Í kjölfar breytinga á raforkulögum árið 2008 þar sem kveðið var á um aðskilnað samkeppnis- og sérleyfisstarfsemi raforkufyrirtækja var Hitaveitu Suðurnesja hf. skipt upp í tvö fyrirtæki; HS Veitur hf. og HS Orku hf. HS Orka er þriðja stærsta orkufyrirtæki landsins með um 8% af framleiddri raforku. Félagið er að 2/3 hlutum í eigu kanadíska orkufyrirtækisins Alterra Power og 1/3 hluta í eigu Jarðvarma slhf., félags íslenskra lífeyrissjóða. HS Orka er eina umsvifamikla íslenska orkufyrirtækið sem ekki er í eigu opinberra aðila.HS orka1

Hlutverk HS Orku er að þjóna atvinnulífi og heimilum með fjölnýtingu auðlinda á sjálfbæran hátt til virkjunar og sölu á vistvænni orku og öðrum afurðum til ávinnings fyrir viðskiptavininn og samfélagið.

HS Orka á og rekur tvö jarðvarmaver, í Svartsengi og á Reykjanesi. Aflgeta jarðvarmaversins í Svartsengi er 74 MWe af rafafli og 150 MWth af varmaafli. Jarðvarmaverið var byggt upp í sex áföngum á árunum 1976–2015, en á vormánuðum verður varmaaflið aukið um 40 MWth. 

Í Svartsengi er jafnframt unnið ferskt grunnvatn úr hraunlögum til dreifingar á Suðurnesjum sem heitt og kalt neysluvatn. Jarðvarmaverið í Svartsengi er fyrsta jarðvarmaverið í heiminum sem sameinar framleiðslu á heitu vatni til hitaveitu og rafmagni (e. CHP, Combined Heat and Power). 

Raforkuframleiðsla á Reykjanesi hófst í maí 2006, en jarðvarmaverið framleiðir 100 MWe af rafafli í tveimur 50 MWe gufuhverflum. Eimsvalar virkjunarinnar eru sjókældir og nota um 1.600 l/s af hreinum sjó úr borholum, síuðum af hraunlögum. Þennan volga sjó nýtir Stolt Sea Farm Iceland í afkastamiklu hlýsjávarfiskeldi á Reykjanesi. Þessi samþætta framleiðsla varma og raforku gerir jarðvarmaver HS Orku einstök á heimsvísu. Hs orka2

Hjá HS Orku starfa um 60 manns með breiðan bakgrunn; jarðfræði, forðafræði, verkfræði, tæknifræði, vélfræði, rafvirkjun, vélvirkjun, viðskiptafræði o.fl. Á þeim 40 árum sem fyrirtækið hefur starfað hefur byggst upp mikil reynsla í rekstri flestra gerða jarðhitahverfla, varmaskipta, stjórnloka, gufuskilja, skiljuhljóðdeyfa og annars búnaðar sem notaður er í jarðvarmaverum. 

Virkjun jarðhita á Suðurnesjum hefur frá upphafi verið áskorun vegna mikillar seltu,  útfellinga og málmtæringar. Þessar áskoranir hafa leitt af sér fyrirtækjamenningu sem einkennist af lausnamiðaðri liðsheild. Staðgóð þekking á grunnvatns- og jarðvarmaauðlindunum, skilningur á mikilvægi liðsheildar, reynsla af samstarfi við innlenda og erlenda framleiðendur tæknibúnaðar, skilningur á mikilvægi órofinnar afhendingar auðlindastrauma jarð¬varmaveranna og lausnamiðað starf eru mikilvægir þættir í uppbyggingu, rekstri og velgengni Auðlindagarðsins.

Hs orka3

HS Orka vinnur að uppbyggingu nýrra jarðvarma- og vatnsaflsvera. Í reynd eru verkefnin ekki virkjanir, þ.e.a.s. eingöngu framleiðsla á rafmagni, heldur myndun fjölbreyttra nýrra auðlindagarða, hvers með sitt sérkenni. Hver og einn auðlindagarður ber merki staðhátta og eðli auðlinda viðkomandi staðar.

Árið 2015 hlaut HS Orka verðlaun Íslensku ánægjuvogarinnar í flokki fyrirtækja á raforkusölumarkaði. Verðlaunin hafa verið veitt undanfarin 13 ár og hefur fyrirtækið hlotið þau í 12 skipti. Þá fékk félagið einnig forvarnarverðlaun VÍS og Vinnueftirlitsins árið 2015, en þau eru veitt fyrir framúrskarandi forvarnir, umhverfis- og öryggismál. 

HS Veitur

HS Veitur

Stofnað: 2008
Fjöldi starfsmanna: 90

Í kjölfar breytinga á raforkulögum var Hitaveitu Suðurnesja hf. skipt upp árið 2008 í tvö sjálfstæð fyrirtæki; HS Orku hf. og HS Veitur hf. 

HS Veitur, rótgróið og vel rekið veitufyrirtæki, hefur stækkað og eflst við samruna við önnur veitufyrirtæki. Fyrirtækið annast dreifingu rafmagns, heits vatns og grunnvatns og starfar á fjórum svæðum; Suðurnesjum, Hafnarfirði, Árborg og í Vestmannaeyjum.

Hs veitur

Félagið dreifir rafmagni til um 65.000 íbúa landsins og notar til þess um 1.700 km af lág- og háspennuköplum auk fjölda spenni- og dreifistöðva. Heitu og köldu grunnvatni frá HS Orku dreifir félagið til um 25.000 íbúa á Suðurnesjum og í Vestmannaeyjum. Félagið veitir því mikilvæga grunnþjónustu á stórum hluta suðvesturhornsins og á Suðurlandi. Hjá fyrirtækinu starfa um 90 manns. 

Blaa lonid heilsulind

Bláa Lónið Heilsulind

Stofnað: 1992
Fjöldi starfsmanna: 300

Bláa Lónið er nýsköpunar- og frumkvöðlafyrirtæki sem stofnað var árið 1992 af Grími Sæmundsen, lækni og forstjóra fyrirtækisins og Edvard Júlíussyni, frumkvöðli og athafnamanni í Grindavík. Í tuttugu ára sögu fyrirtækisins hefur það lagt áherslu á þekkingaruppbyggingu og rannsóknir.

Afrakstur þessa starfs er fjölþætt starfsemi sem byggir á jarðvarmauðlindinni í Svartsengi. Bláa Lónið er einstakt dæmi um fjölnýtingu og sjálfbæra nýtingu jarðvarmans, og jafnframt gott dæmi um það hvernig vinna má með náttúruauðlindir til verðmætasköpunar.

Bláa Lónið er sá þáttur starfseminnar sem er þekktastur og flestir þekkja.

Bláa Lónið nú á lista National Geographic sem eitt af undrum veraldar og jafnframt einn vinsælasti áfangastaður erlendra ferðamanna sem heimsækja Ísland. Á síðasta ári heimsóttu 766.000 gestir Bláa Lónið. Áhersla fyrirtækisins er á að veita öllum gestum hágæðaupplifun. Vöru- og þjónustuframboð hefur verið þróað með tilliti til þessa. Spa meðferðir og nudd í lóninu njóta mikilla vinsælda..

Ása Brynjólfsdóttir

Rannsókna- og þróunarstjóri Bláa Lónsins Heilsulind
Blaa lonid laekningalind

Bláa Lónið Lækningalind

Lækningamáttur 

Lækningamáttur Bláa Lónsins gagnvart psoriasis uppgötvaðist fljótlega eftir að fólk hóf að baða sig í affallslóninu sem myndaðist í kjölfar starfsemi Hitaveitu Suðurnesja. Mikið vatn hefur runnið til sjávar frá þeim tíma. Ýtarlegar vísindarannsóknir hafa verið gerðar á lækningamætti Bláa Lónsins og renna þær styrkum stoðum undir lækningamáttinn. Psoriasis-meðferð Bláa Lónsins hefur hlotið viðurkenningu heilbrigðisyfirvalda á Íslandi og einnig í Danmörku og Færeyjum. Árlega sækja gestir frá 30 þjóðlöndum meðferðina, sem er veitt í Bláa Lóninu Lækningalind. Þar er fullkomin meðferðaraðstaða með sérstöku meðferðarlóni. Í hótelhluta Lækningalindarinnar eru 15 herbergi og mun þeim fjölga í 35 um mitt ár 2015.

Laekningalind

Blue Lagoon húðvörur

Húðvörur Bláa Lónsins byggja á jarðhitavökvanum  og virkum efnum hans. Fyrstu vörurnar voru settar á markað árið 1995. Í dag eru fáanlegar vörulínur fyrir andlit og líkama og m.a. háþróuð vörulína sem dregur úr öldrun húðarinnar. Laekningalind2

Sjálfbærni og umhverfisvænar vinnsluaðferðir

Í hráefnavinnslu Bláa Lónsins fer fram vinnsla á virkum efnum jarðavökvans ; kísil, söltum og þörungum til nota í húð- og heilsuvörur fyrirtækisins. Vinnsluferlar eru sjálfbærir og umhverfisvænir. Hráefnavinnslan er gott dæmi um nýtingu hinna ýmsu auðlindastrauma frá jarðvarmavirkjun. Í vinnslunni er jarðhitavökvinn nýttur, heit gufa til saltframleiðslu og jarðvarmagas til að fóðra þörunga auk þess sem rafmagn, heitt og kalt vatn er nýtt. 

Bláa Lónið leitast við að haga framleiðsluháttum húðvaranna á sjálfbæran og umhverfisvænan hátt. Þar má nefna að Bláa Lónið notast eingöngu við hráefni úr nærumhverfi sínu og hefur einnig þróað grænar vinnsluaðferðir á hráefnum sínum. Árið 2012 var mikilvægt skref stigið þegar Bláa Lónið hóf að nýta CO2-ríkt jarðvarmagas frá orkuveri HS Orku í Svartsengi við ræktun þörunga. Jarðvarmagasið, sem nýtist ekki við raforkuframleiðslu HS Orku, er nýtt sem fóður fyrir þörungana. Að umbreyta útblæstri orkuvera í háverðsafurðir, líkt og gert er við Bláa Lónið á iðnaðarskala, er einstakt á heimsvísu. Húðvörur sem innihalda örþörunga ræktaða á jarðvarmagasi eru nú komnar í framleiðslu og sölu í verslunum Bláa Lónsins


Throunarsetur

Bláa Lónið Þróunarsetur

Bláa Lónið hefur allt frá stofnun fyrirtækisins lagt ríka áherslu á rannsóknir á vistkerfi Bláa Lónsins, virkni þeirra náttúrulegu efna sem þar er að finna og áhrif þeirra á heilsu og vellíðan þeirra sem njóta. Þar ber fremst að nefna klínískar rannsóknir á lækningamætti Bláa Lónsins á psoriasis sem unnar hafa verið um áratugaskeið, sem og rannsóknir á virkum innihaldsefnum húðvaranna á öldrun húðarinnar, sem unnar hafa verið í samstarfi við erlent rannsóknarteymi sem sérhæfir sig á því sviði. Öll sú áralanga þekkingaruppbygging styrkir áframhaldandi nýsköpun og vöruþróun innan Bláa Lónsins og gerir fyrirtækið samkeppnishæfara en áður um leið og hún er grunnur frekari vaxtar Bláa Lónsins.

Bláa Lónið er leiðandi hér á landi í ræktun smáþörunga, en fyrirtækið hefur ræktað þörunga í 20 ár.Þörungarnir eru ræktaðir í þar til gerðum ljóstillífunarbúnaði við stýrðar aðstæður. Árið 2012 var mikilvægt skref stigið þegar Bláa Lónið hóf að nýta CO2-ríkt jarðvarmagas frá jarðvarmaveri HS Orku við ræktun þörunga. Að umbreyta útblæstri jarðvarmavers í háverðsafurðir, líkt og gert er hér á iðnaðarskala, er einstakt á heimsvísu.   

Tilraunaglos

Hjá Bláa Lóninu starfa um 300 starfsmenn á ársgrunni. Störfin eru afar fjölbreytt og sem dæmi má nefna að hjá Bláa Lóninu starfa læknar, hjúkrunarfræðingar, lyfjafræðingur, leikarar, viðskiptamenntað fólk, almannatenglar, markaðsfræðingar, framleiðslumeistarar og matreiðslumeistarar.


Haustak

Haustak og Háteigur

Haustak

Stofnað: 1999
Fjöldi starfsmanna: 50

Haustak er staðsett í grennd jarðvarmavers HS Orku á Reykjanesi. Fyrirtækið þurrkar dálka og fiskhausa í fersku lofti hituðu með jarðgufu og eru afurðirnar fluttar út til Afríku. Nær öll framleiðsla á þurrkuðum sjávarafurðum er seld til Nígeríu, þar sem Íslendingar eru með um 70% markaðshlutdeild í þurrkuðum fiskafurðum.

Fyrir utan hausaþurrkun stundar Haustak eftirtektarvert þróunarstarf. Til þessa hefur fiskslóg verið urðað með tilheyrandi kostnaði. Fyrirtækið hefur þróað aðferð til að vinna verðmæta olíu úr slógi og stofnað hefur verið fyrirtækið Codland í Grindavík, sem þróar líftækniaðferðir til að vinna lífvirk efni úr slógi. Til viðbótar þessu stundar fyrirtækið fjölbreytta vöruþróun.

Fyrirtækið á sinn stóra þátt í fullnýtingu sjávarfangs sem Íslendingar eru þekktir fyrir bæði innanlands og utan. 


Háteigur

Stofnað: 1993
Fjöldi starfsmanna: 20

Háteigur er fiskþurrkunarfyrirtæki við jarðvarmaver HS Orku á Reykjanesi. Fyrirtækið þurrkar dálka og fiskhausa í fersku lofti hituðu með jarðgufu og eru afurðirnar fluttar út til Afríku. Fyrirtækið stundar fjölbreytta tækni- og vöruþróun. 

Fyrirtækið á stóran og eftirtektarverðan þátt í fullnýtingu sjávarfangs sem góður gaumur er gefinn innanlands og utan.


Halldór Smári Ólafssn

Framleiðslustjóri Haustaks hf.
Northern Light Inn

Northern Light Inn

Stofnað: 1983
Fjöldi starfsmanna: 30

Northern Light Inn hótelið var byggt árið 1983, þá 12 herbergi, en hótelið hefur nú verið stækkað í 32 herbergi. Jafnframt hefur verið byggður veitinga- og fundarsalur sem rúmar allt að 150 manns og ber veitingasalurinn nafnið Max’s Restaurant. Staðsetning hótelsins helgast fyrst og fremst af nálægð þess við Bláa lónið, jarðvarmaver HS Orku og hversu gott er að fylgjast með norðurljósunum á vetrarkvöldum. Nálægðin við flugvöllinn og sérstakar jarðmyndanir Reykjanesskagans vega einnig þungt í staðsetningunni. 

Northern Light Inn er gott dæmi um fyrirtæki í ferðaþjónustu sem nýtir ekki eingöngu auðlindastrauma frá jarðvarmaveri HS Orku heldur einnig þá auðlind sem náttúran er. Hótelið hefur oft hýst vísindamenn, sérfræðinga erlendra fyrirtækja í þjónustu við jarðvarmaver HS Orku og hópa fólks sem hafa gagngert komið í Svartsengi til að sækja jarðvarmavinnustofur og kynna sér starfsemi jarðvarmaversins og að undanförnu Auðlindagarðsins. Hótelið veitir fyrirtækjum Auðlindagarðsins fyrsta flokks þjónustu og er því virkur þátttakandi í honum.

Northern Light Inn

Orf liftaekni

ORF Líftækni

Stofnað: 2001
Fjöldi starfsmanna: 30

ORF Líftækni er leiðandi líftæknifyrirtæki stofnað af þremur vísindamönnum árið 2001. Tíu ára líftæknirannsóknir lögðu grunn að fyrirtækinu í þeirri mynd sem nú er. Fyrirtækið framleiðir og selur vaxtarþætti fyrir læknisfræðirannsóknir og húðvörur og byggir framleiðslan á einstakri erfðatækni sem gerir kleift að framleiða vaxtaþætti og önnur prótein í byggi.

Árið 2008 reisti ORF 2.000 m2 gróðurhús í Grindavíkurbæ ekki langt frá jarðvarmaveri HS Orku, gróðurhús sem í daglegu tali er nefnt Græna smiðjan. Í þessu hátæknivædda gróðurhúsi, þar sem full stjórn er höfð á öllum ytri aðstæðum, eru 130.000 byggplöntur vatnsræktaðar í vikri í 90 daga. Í fræjum plantnanna eru vaxtarþættirnir/frumuvakarnir framleiddir. Notkunarsvið frumuvaka er vítt: stofnfrumurannsóknir, frumurækt, vefjarækt, stofnfrumulækningar, líffæraígræðslur, lyf, húðvörur o.fl. 

Framleiðslan er græn í þeim skilningi að hún bindur meira af koltvísýringi en hún losar út í andrúmsloftið.
ORF er eina fyrirtækið í heiminum sem hefur þróað og komið á alþjóðlegan neytendamarkað vörumerki sem byggir á plöntulíftækni. 

Dótturfyrirtæki ORF, Sif Cosmetics, framleiðir og selur snyrtivörur undir vörumerkjunum EGF á Íslandi og BIOEFFECT erlendis. Klínískar rannsóknir virtra erlendra vísindamanna hafa sýnt fram á virkni snyrtivaranna sem vinna gegn öldrun húðarinnar. Vörurnar eru nú seldar í yfir 700 verslunum í 25 þjóðlöndum.

Björn Lárus Örvar

Framkvæmdastjóri ORF Líftækni hf.
CRI

Carbon Recycling Int.

Stofnað: 2006
Fjöldi starfsmanna: 30

Carbon Recycling International (CRI) er dæmi um nýsköpunarfyrirtæki sem nýtir fjölda ólíkra auðlindastrauma jarðvarmaversins í Svartsengi. CRI rekur nýstárlega verksmiðju í grennd við jarðvarmaverið og framleiðir þar metanól, þ.e. tréspíra, til framleiðslu á farartækjaeldsneyti og til íblöndunar í bensín. Verksmiðjan fær jarðhitagas sem er blanda koltvísýrings (CO2) og brennisteinsvetnis (H2S) frá jarðvarmaverinu. Eftir að brennisteinsvetnið hefur verið hreinsað úr jarðhitagasinu er koltvísýringurinn blandaður vetni sem fengið er með því að kljúfa vatn upp í vetni og súrefni með rafgreiningu og fer gasblandan þar næst í gegnum efnaferli sem myndar metanól. Efnaferillinn í heild er þróaður af CRI og eru hlutar hans varðir með einkaleyfum félagsins. 

Árið 2012 hóf CRI tilraunarekstur verksmiðjunnar. Framleiðslugeta hennar var 1,5 milljónir lítra af metanóli á ári. Verksmiðjan hefur nú verið stækkuð og framleiðslugeta hennar aukin í fimm milljónir lítra á ári. Að undangengnum prófunum er gert ráð fyrir að verksmiðjan hefji fulla framleiðslu undir lok árs 2015. CRI flytur hluta framleiðslunnar út til Hollands, þar sem metanólinu er blandað í bensín sem eykur oktantölu þess. Hluti metanólsins er fluttur út til Svíþjóðar þar sem það er notað í framleiðslu á lífdísil. Lítill hluti framleiðslunnar er einnig notaður hér á landi til framleiðslu á lífdísil. 
CRI er um þessar mundir að hanna metanólverksmiðju í Þýskalandi sem að öllu óbreyttu mun taka til starfa árið 2017. Þar sem hönnun verksmiðjunnar og rannsóknir tengdar verkefninu eru á höndum Íslendinga má til sanns vegar færa að sérhæfð íslensk þekking, tækni og reynsla sé orðin ein af útflutningsafurðum Auðlindagarðsins.

Hluti framtíðaráforma CRI hér á landi er að kanna möguleika þess að reisa eldsneytisverksmiðju tengda jarðvarmaveri HS Orku í Svartsengi sem framleitt getur u.þ.b. 40 milljón lítra af metanóli á ári. Ef af verður er hér um að ræða 5-6 milljarða fjárfestingu. 

StoltSeaFarm-Flura.jpg

Stolt Sea Farm Iceland 

Stofnað: 2012
Fjöldi starfsmanna: 20

Fiskeldisfyrirtækið Stolt Sea Farm Iceland, sem stofnað var árið 2012, á og rekur hátæknifiskeldi á Reykjanesi skammt frá jarðvarmaveri HS Orku. Fyrirtækið er í eigu spænska fyrirtækisins Stolt Sea Farm, stofnað 1972 og er það dótturfyrirtæki Stolt-Nielsen Limited. Afurðir Stolt Sea Farm eru sandhverfa, flúra, styrja og kavíar. Eldið er afar tæknivætt og fer fram í sérhönnuðum eldisstöðvum. Að baki eldinu liggja miklar rannsóknir og áralöng þróun sem tekur til líffræði, fóðurs og lífvenja lífveranna. 

Eimsvalar hverfla jarðvarmaversins á Reykjanesi eru kældir með sjó úr borholum sem síaður er í gegnum hraunlög. Síaði sjórinn kemur í eimsvalana um 8-9 °C og fer frá þeim um 35 °C og fer hluti volga sjávarins til fiskeldisins. Fiskeldið blandar volga sjóinn með síuðum köldum borholusjó og fær við það eldissjó við kjörhitastig fisksins. Tandurhreinn sjór við kjörhitastig eldisins árið um kring er sérstaða sem eykur öryggi og afkastagetu eldisins. 

stolthusHafinn er rekstur og sala afurða frá fyrsta áfanga eldisstöðvarinnar með 500 tonna afkastagetu á ári. Í stöðinni er alin Senegalflúra til útflutnings. Flúran er dýr vandmeðfarinn hágæðaflatfiskur sem fluttur er út óunninn. 

Stöðin er hönnuð til eldis 2.000 tonna á ári og verður hún því stækkuð í næstu framtíð. Í fyrsta áfanga stöðvarinnar starfa nú 20 manns en eftir stækkun hennar verða þeir um 70 talsins.